Πριν τις επενδύσεις, ο χρηματοοικονομικός μας εγγραμματισμός

 Τι δουλειά έχει ένα άρθρο για τον χρηματοοικονομικό μας εγγραμματισμό σε blog για επενδύσεις; Φαινομενικά καμία. Στην πραγματικότητα όμως έχει. Αυτό το blog όπως έχω ξαναπεί έχει σκοπό να βοηθήσει τους εν δυνάμει επενδυτές και κυρίως τους νεαρούς ενήλικες να «συναντήσουν» τις επενδύσεις με αυξανόμενες πιθανότητες κέρδους. Για να γίνει αυτό, χρειάζεται να διαμορφωθεί κατάλληλη οικονομική κουλτούρα από την μία και από την άλλη κεφάλαιο για επενδύσεις. Δεν μπορεί ένας άνθρωπος να πετύχει στις επενδύσεις του, εάν η όλη στάση του στα οικονομικά ζητήματα δεν είναι η πρέπουσα.  Πάμε να δούμε εν τάχει την θεωρία των συνθηκών του χρηματοοικονομικού εγγραμματισμού.

  Η πρώτη συνθήκη για αυτό είναι η φιλοσοφία της αποταμίευσης. Ο γενικός κανόνας ορίζει να αποταμιεύουμε το 10% του μηνιαίου εισοδήματός μας. Ακόμα και εάν αυτά τα χρήματα είναι λίγα. Σιγά σιγά θα δημιουργηθεί κεφάλαιο για να επενδύσουμε. Στις επενδύσεις δεν βιαζόμαστε, διότι εάν το κάνουμε αυτό, είναι σίγουρη η αποτυχία μας. Ενημερωνόμαστε, σχεδιάζουμε την στρατηγική μας και εν συνεχεία πράττουμε. 

 Η δεύτερη συνθήκη είναι ο τρόπος που δαπανούμε. Οι λελογισμένες δαπάνες και οι επενδύσεις είναι το κλειδί για να περάσουν τα οικονομικά μας σε άλλα επίπεδα. Υπάρχουν δαπάνες ανελαστικές, όπως τα πάγια ενός σπιτιού, η ιατροφαρμακευτική ανάγκη, το ποιοτικό φαγητό και άλλες, που οφείλονται στον υπερκαταναλωτισμό, τον οποίο είτε έχουμε υιοθετήσει σα συνήθεια, είτε μας κυριεύει κατά καιρούς. Εάν θέλουμε να κάνουμε την διαφορά στο πορτοφόλι μας πρέπει να τις μειώσουμε. Κάποιες ιδέες για να μειωθούν οι δαπάνες μας είναι οι εξής: Πριν την αγορά ενός ακόμα αντικειμένου να αναρωτηθούμε, το χρειάζομαι ή μου φτιάχνει τη διάθεσή όταν είμαι στεναχωρημένος; Μήπως να βρω άλλον τρόπο να χαρώ και αυτά τα χρήματα να τα αποταμιεύσω; Εάν δώσω περισσότερα χρήματα για ένα επώνυμο προϊόν ποιο θα είναι πραγματικά το κέρδος μου; Μήπως το ανώνυμο είναι εξίσου ποιοτικό και κάνει την ίδια δουλειά; Αυτό που θέλουμε να αποκτήσουμε είναι ανάγκη ή επιθυμία; Εάν είναι επιθυμία μήπως να το αγοράσουμε κάποια άλλη στιγμή που θα το βρούμε φθηνότερο; Μήπως να σταματήσουμε να χρησιμοποιούμε την πιστωτική κάρτα για να μην κινδυνεύσουμε από τόκους υπερημερίας, εάν δεν την εξοφλήσουμε την σωστή χρονική στιγμή; Μήπως να μην επιτρέπουμε στον εαυτό μας τη δυνατότητα  υπερανάληψης, αφού σε στιγμή αδυναμίας θα μας βάλει σε κίνδυνο; Μήπως να ξεπεράσουμε το «κατοχικό σύνδρομο» και να προμηθευόμαστε μόνο όσα τρόφιμα χρειαζόμαστε γιατί λήγουν και τα πετάμε; Μήπως να μπλοκάρουμε τις διαφημίσεις για να προστατευτούμε στις στιγμές αδυναμίας; Μήπως να κάνουμε μόνοι μας κάποια πράγματα από το να ψάχνουμε για παροχή υπηρεσιών, αφού τις περισσότερες φορές δεν είμαστε ευχαριστημένοι με το αποτέλεσμα και έχουμε δώσει και πολλά χρήματα; Εάν δεν ελέγξουμε τις δαπάνες μας, περιορίζονται οι πιθανότητες για εύρωστα οικονομικά.

 Η τρίτη συνθήκη είναι ο σωστός τρόπος δανεισμού. Τι εννοώ; Τον δανεισμό που θα γίνει η αφετηρία για να αυξηθεί η ακίνητη περιουσία μας. Όχι για να ικανοποιηθεί μια καταναλωτική μας ανάγκη. Εάν τώρα προσφύγουμε σε τραπεζικό δανεισμό είτε για τον παραπάνω λόγο, είτε για να αντιμετωπίσουμε μια επιπλέον δαπάνη, θα πρέπει να πράξουμε με σύνεση. Οφείλουμε να είμαστε πολύ προσεκτικοί με την διάρκεια του, ώστε να το έχουμε εξοφλήσει πριν τα χρόνια της συνταξιοδότησής μας. Φυσικά να μην είναι μεγαλύτερο ποσό από αυτό που πραγματικά χρειαζόμαστε, αλλά και να είμαστε ρεαλιστές με την δόση που θα αποφασίσουμε να πληρώνουμε. Η θεωρία λέει ότι για να μπορούμε να είμαστε συνεπείς στις υποχρεώσεις μας, η δόση του δανείου αθροιστικά με οποιαδήποτε δαπάνη για την στέγαση της οικογένειας που πιθανόν να έχει ένα νοικοκυριό, δεν πρέπει να ξεπερνούν το 30% του μηνιαίου εισοδήματος. Διαφορετικά ενδέχεται να υπάρξει αδυναμία πληρωμής. Μην ξεχνάμε ότι αδυναμία πληρωμής μιας δόσης σημαίνει ανατοκισμός. Ο ανατοκισμός είναι το 8ο θαύμα του κόσμου, κατά τον Αϊνστάιν, όταν γίνεται στις επενδύσεις μας, αλλά είναι και καταστροφικός όταν γίνεται στα δάνειά μας.

 Η τέταρτη συνθήκη έχει να κάνει με την συνταξιοδότησή μας. Μακρινή περίοδο για κάποιους από εσάς, κοντινή για κάποιους άλλους. Όπως και να έχει είναι πάρα πολύ σημαντικό όταν φτάσουμε σε αυτά τα χρόνια να μην έχουμε καθόλου οφειλές, όπως  χρέη στην εφορία, πιστωτικές κάρτες, δόσεις δανείων. Ούτε καν στεγαστικού. Πρέπει να έχουμε φροντίσει για την πλήρη εξόφλησή τους, ακόμη και αν αναγκαστούμε να περιορίσουμε τις καταναλωτικές μας επιθυμίες. Επιπλέον θα πρέπει να έχουμε μεριμνήσει και για κάποιο εισόδημα παράλληλα με τη σύνταξή μας. Ας έχουμε στο νου ότι σε ένα κράτος σαν το δικό μας, όπου ο πληθυσμός γερνάει, δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι το ύψος της σύνταξής που θα μπορεί να μας δίνει η πολιτεία θα είναι ικανοποιητικό για να έχουμε μια αξιοπρεπή διαβίωση. Αναγκαιότητα, λοιπόν, για συμπληρωματικές πηγές εισόδων.

 Η πέμπτη συνθήκη έχει να κάνει με τον τρόπο που συμπεριφερόμαστε στις φορολογικές μας υποχρεώσεις. Ένα ακόμη στοιχείο, λοιπόν, που δείχνει ότι ένας άνθρωπος είναι χρηματοοικονομικά εγγράμματος είναι ο φορολογικός του προγραμματισμός. Εάν θέλουμε να δώσουμε έναν ορισμό θα πούμε ότι: φορολογικός προγραμματισμός είναι η διευθέτηση οικονομικών υποθέσεων με τέτοιο τρόπο, ώστε να μπορεί ο φορολογούμενος (είτε φυσικό, είτε νομικό πρόσωπο) να επωφεληθεί στο μέγιστο βαθμό τα προβλεπόμενα από το νόμο φορολογικά οφέλη. Ο εγγράμματος πολίτης κατανοεί, παρά την όποια δυσαρέσκειά του, την ανάγκη πληρωμής του φόρου που του αντιστοιχεί. Με τον τελευταίο φορολογικό νόμο που ψηφίστηκε (νόμος 5162/2024 ΦΕΚ Α 198/2024 ), μας δίνεται η δυνατότητα να έχουμε έκπτωση στον φόρο (άρθρο 84). Εάν δεν μπορούμε να εκμεταλλευτούμε αυτή τη δυνατότητα, ας είμαστε συνεπείς στις πληρωμές των δόσεων προκειμένου να αποφύγουμε τους τόκους υπερημερίας.  

Η έκτη και τελευταία συνθήκη αφορά τον τρόπο που επενδύουμε τα χρήματά μας. Θα τα πούμε αναλυτικά σε επόμενο άρθρο.   

Σχολιάστε