Έπειτα, από 33 χρόνια επενδύσεων, τόσο από προσωπική εμπειρία, όσο και από παραδείγματα «συναδέλφων» επενδυτών, έχω καταλήξει στο συμπέρασμα, ότι το πιο δύσκολο κομμάτι των επενδύσεων είναι η διαχείριση των συναισθημάτων μας.
Το να επιλέξεις τη μετοχή που θα σου αυξήσει τις πιθανότητες κέρδους είναι κάτι που μαθαίνεται. Το να βρεις τη σωστή χρονική στιγμή για να την αγοράσεις, επίσης μαθαίνεται. Το να την πουλήσεις στη σωστή τιμή και στη σωστή χρονική στιγμή, μαθαίνεται μεν, ΑΛΛΑ εάν θα το κάνεις πράξη, εξαρτάται ξεκάθαρα από τη ψυχολογική σου κατάσταση. Αναφέρομαι στην πώληση διότι τότε είναι η στιγμή της αλήθειας. Κέρδος ή Ζημιά.
Ο επενδυτής που θα καταφέρει να ελέγξει σε μεγάλο βαθμό τα συναισθήματά του, είναι αυτός που θα κερδίσει στον μαραθώνιο των επενδύσεων. Γιατί οι επενδύσεις είναι μαραθώνιος.
Λόγω της ανθρώπινης φύσης μας, που φυσικά κυριαρχεί, ανεξάρτητα της εμπειρίας μας, νιώθουμε φόβο, απληστία, αδικαιολόγητη αυτοπεποίθηση, άρνηση να αποδεχτούμε απώλεια κεφαλαίου και επηρεαζόμαστε από τις αποφάσεις της μάζας.
Τον φόβο τον αισθανόμαστε όταν η τιμή μιας μετοχής πέφτει για κάποιον λόγο με μεγάλο ποσοστό. Το να βλέπεις το κεφάλαιό σου να μειώνεται κατά λόγου χάρη 20% ή και παραπάνω, δεν είναι εύκολο. Το πρώτο πράγμα που μας έρχεται στο μυαλό είναι να πουλήσουμε για να σταματήσουμε τη ζημιά. Αυτό όμως μπορεί να είναι λάθος, διότι η πτώση αυτή μπορεί να είναι πρόσκαιρη. Επιβάλλεται ψυχραιμία και απόφαση είτε για διακράτηση, είτε για πώληση μετά από ενδελεχή ψάξιμο των αιτιών που την προκάλεσαν.
Η απληστία εμφανίζεται συνήθως μετά από επιτυχημένες κινήσεις. Και το να διαχειριστείς μια άνοδο της τάξης του 20% ή και παραπάνω είναι δύσκολο. Πολύ περισσότερο όταν έχει γίνει σε μικρό χρονικό διάστημα. Δεν θα πρέπει όμως να παρασυρόμαστε και να θεωρούμε ότι πάντα θα έχουμε υψηλά κέρδη. Και σε αυτή τη περίπτωση οφείλουμε να αναλύσουμε τους λόγους της ανόδου και να πάρουμε απόφαση για διακράτηση ή για πώληση της μετοχής βασιζόμενοι σε απτούς λόγους και όχι σε επιθυμίες ή εικασίες.
Η αδικαιολόγητη αυτοπεποίθηση προκύπτει όταν αψηφούμε τα σημάδια της αγοράς, γιατί πιστεύουμε ότι η δική μας εκτίμηση είναι πιο σωστή. Ακόμα και εάν αισθανόμαστε πλήρως ενημερωμένοι, είναι ύβρης να θεωρούμε ότι θα νικήσουμε την αγορά. Οι τιμές των μετοχών διαμορφώνονται από πολλαπλούς παράγοντες. Ούτε οι επαγγελματίες του χώρου δεν τους γνωρίζουν. Πόσο μάλλον εμείς οι απλοί επενδυτές.
Πολλές φορές συμβαίνει να έχουμε πτώση στη τιμή μιας ή περισσοτέρων μετοχών μας και αυτό να συμβαίνει πάρα πολύ καιρό. Ενώ τα γεγονότα δείχνουν ότι δεν θα υπάρξει ανάκαμψη εξακολουθούμε να τις έχουμε Γιατί το κάνουμε; Όσο κρατάμε αυτή ή αυτές τις μετοχές έχουμε στην ουσία λογιστική απώλεια. Είναι εξαιρετικά δύσκολη η απόφαση να την μετατρέψουμε σε πραγματική. Μας είναι εύκολο να πουλήσουμε κερδοφόρες θέσεις παρά αυτές στις οποίες χάνουμε. Επιβάλλεται όμως, προκειμένου να απεγκλωβίσουμε το κεφάλαιό μας, ώστε να έχουμε πιθανότητες η νέα μας επιλογή να αποφέρει κέρδη. Μία καλή τακτική είναι να ερευνήσουμε εάν θα τοποθετούσαμε καινούργια κεφάλαια στη τιμή που είναι τώρα η μετοχή. Εάν ναι την κρατάμε, εάν όχι την πουλάμε.
Μία συνηθισμένη συμπεριφορά των επενδυτών, είναι να ακολουθούν το πλήθος. Τι εννοώ. Αγοράζουν μετοχές μόδας σε οποιαδήποτε τιμή. Επίσης τις πουλούν σε οποιαδήποτε τιμή. Χωρίς σκέψη, χωρίς κριτήρια και κανόνες. Ίσως το μοναδικό κριτήριο να είναι ότι αυτό κάνουν οι πολλοί. Ωστόσο είναι λάθος. Δεν υποστηρίζω ότι πρέπει να είμαστε contrarian επενδυτές. Υποστηρίζω ότι πρέπει να επενδύουμε βασιζόμενοι σε κανόνες, κριτήρια. Να ξέρουμε γιατί αγοράζουμε μια μετοχή σε κάποια τιμή και γιατί θα την πουλήσουμε σε κάποια άλλη. Ενδεχομένως το ίδιο να κάνουν και άλλοι επενδυτές. Θα πρέπει όμως να είναι ανεξάρτητο από εμάς. Να έχουμε το πλάνο μας και να το εφαρμόζουμε.
Για να αυξήσουμε τις πιθανότητες κέρδους στις επενδύσεις μας, δεν αρκεί η εκπαίδευση μας σε ότι αφορά τα οικονομικά. Χρειάζεται εκπαίδευση στο να παίρνουμε αποφάσεις χωρίς να επηρεαζόμαστε από τα συναισθήματά μας. Χρειάζεται να μάθουμε να λειτουργούμε με ψυχραιμία και αποφασιστικότητα. Να κάνουμε πάντα risk management και να εφαρμόζουμε αυτό που αναφέρω αρκετές φορές: Ενημέρωση – Στρατηγική – Πειθαρχεία.
Σχολιάστε